Sùi mào gà là bệnh lây truyền qua đường tình dục phổ biến, nhưng không ít người thắc mắc liệu sùi mào gà có thể lây qua nước bọt hay không. Liệu chỉ một nụ hôn sâu, hay việc dùng chung cốc uống nước có khiến bạn nhiễm virus HPV?
Bài viết dưới đây, được tham vấn y khoa từ Bác sĩ Dương Kim Luận sẽ giúp bạn hiểu rõ về con đường lây truyền của sùi mào gà, đặc biệt là qua nước bọt – để phòng tránh hiệu quả và đúng cách.
1. Sùi mào gà lây qua nước bọt không?
Sùi mào gà do virus HPV gây ra – virus này chủ yếu lây qua tiếp xúc da – niêm mạc khi quan hệ tình dục. Tuy nhiên, một số chủng HPV (đặc biệt là HPV 6 và 11) có thể tồn tại ở vùng miệng – họng, do đó vẫn có khả năng lây qua đường miệng, bao gồm cả nước bọt, nếu có các yếu tố nguy cơ sau: Có quan hệ bằng miệng (oral sex) với người nhiễm HPV, hôn sâu khi có tổn thương trong khoang miệng (loét, chảy máu, viêm nướu), người nhiễm có mụn sùi ở lưỡi, môi hoặc họng.
Sẽ không lấy nếu chỉ nói chuyện, tiếp xúc thông thường, hôn nhẹ nếu cả hai không có tổn thương miệng, dùng chung cốc, đũa… nguy cơ rất thấp (HPV không sống lâu ngoài cơ thể).
2. Các con đường lây nhiễm sùi mào gà
Sùi mào gà là bệnh do virus HPV (Human Papillomavirus) gây ra, có khả năng lây truyền cao, đặc biệt qua tiếp xúc da và niêm mạc. Virus này có thể tồn tại trong đường sinh dục của cả nam và nữ, ngay cả khi không có triệu chứng hoặc tổn thương lâm sàng. Một số con đường lây nhiễm chủ yếu của sùi mào gà:
- Lây truyền qua đường tình dục: Hoạt động tình dục đồng giới hoặc khác giới đều là nguyên nhân lây truyền trực tiếp HPV qua đường sinh dục, miệng và hậu môn và thậm chí qua tiếp xúc tay với bộ phận sinh dục
- Lây truyền qua đường từ mẹ sang con: HPV cũng được lây truyền từ mẹ sang con trong quá trình sinh thường qua âm đạo, dịch tiết nhiễm HPV từ đường sinh dục bà mẹ lây truyền trực tiếp vào niêm mạc mắt, miệng và đường hô hấp trẻ sơ sinh và là nguyên nhân các bệnh lý dai dẳng tại đường hô hấp do HPV như đa bướu gai hô hấp tái diễn…Tuy nhiên, khả năng lây truyền HPV từ mẹ sang con cũng rất thấp.
- Lây qua đường tiếp xúc: Nếu dùng chung khăn tắm, quần áo lót, dao cạo, các dụng cụ cắt móng tay chân chứa dịch tiết nhiễm HPV và người sử dụng có vết xước, vết thương hở hoặc sang thương vi thể (microtrauma) thì có nguy cơ bị lây. Các trường hợp này cũng thường hiếm gặp.
Bạn có thể xin tư vấn về con đường lây nhiễm HPV từ đội ngũ chuyên gia y tế hỗ trợ Cộng đồng HPV Việt Nam tại đây
3. Cách điều trị khi nhiễm sùi mào gà
Phác đồ điều trị sùi mào gà theo hướng dẫn của Bộ Y tế là chủ yếu loại bỏ triệu chứng, tức là các nốt sùi mào gà. Phương pháp loại bỏ nốt sùi mào gà hiện có nhiều cách:
- Sử dụng thuốc: Ở giai đoạn đầu, bác sĩ thường chỉ định thuốc bôi hoặc uống để làm giảm các nốt sùi. Các loại thuốc như imiquimod, podophyllotoxin giúp tăng cường khả năng miễn dịch và loại bỏ nốt sùi. Tuy nhiên, cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ để tránh tác dụng phụ.
- Liệu pháp nitơ lỏng: Sử dụng nitơ lỏng để làm đông lạnh và phá hủy mô sùi mào gà. Phương pháp này phù hợp cho các nốt sùi nhỏ và chưa phát triển nhiều.
- Dao mổ điện: Sử dụng dòng điện cao tần để đốt cháy và loại bỏ các nốt sùi. Đây là phương pháp được áp dụng khi nốt sùi đã phát triển lớn.
- Laser: Phương pháp sử dụng chùm tia laser cường độ cao để phá hủy các mô sùi, thường được chỉ định cho các nốt sùi lớn và khó điều trị bằng các phương pháp khác.
- ALA-PDT: Đây là phương pháp tiên tiến nhất hiện nay, sử dụng ánh sáng huỳnh quang để tạo ra phản ứng oxy hóa tiêu diệt nốt sùi mà không gây tổn thương các mô xung quanh.
Tuy nhiên, tỉ lệ tái nhiễm sùi mào gà sau khi thực hiện các phương pháp can thiệp như trên vẫn rất cao, nguyên nhân có thể do mức độ can thiệp đến mụn sùi mào gà chưa đủ rộng, chưa đủ sâu, chưa chạm tới được lớp đáy của tế bào – nơi virus HPV ẩn trú và phát triển gây nên bệnh sùi mào gà.
Mới đây, Bệnh viện da liễu trung ương đã đưa ra phác đồ điều trị mới giúp việc chữa trị sùi mào gà hiệu quả hơn, triệt để hơn, bằng cách cho bệnh nhân tự sử dụng tại nhà lọ xịt tăng đào thải HPV và dung dịch vệ sinh chuyên sâu, để tăng hệ miễn dịch tại chỗ cho bệnh nhân, nhanh chóng làm lành vết thương, ngăn chặn sự phát triển của virus HPV, ngăn ngừa tái nhiễm sùi mào gà.
Quá trình điều trị khuyến nghị vợ/chồng hoặc bạn tình cũng cần tham gia điều trị bằng cách sử dụng các sản phẩm vệ sinh chuyên sâu để ngăn chặn tình trạng lây chéo virus HPV và tái nhiễm sùi mào gà.
Xem thêm: Theo báo Sức khỏe & Đời sống, cách giúp cơ thể đẩy nhanh khả năng tự đào thải HPV
4. Các câu hỏi thường gặp
Hôn nhau có lây sùi mào gà không?
Sùi mào gà có thể lây truyền qua tiếp xúc miệng, đặc biệt nếu một trong hai người có tổn thương sùi mào gà ở vùng miệng hoặc môi. Nguy cơ lây nhiễm tăng lên nếu trong miệng có vết xước hoặc vết thương hở. Vì vậy, cần thận
Dùng chung nhà vệ sinh có lây sùi mào gà không?
Các nghiên cứu y khoa cho thấy nguy cơ lây nhiễm từ bề mặt vật dụng như bồn cầu, tay nắm cửa là RẤT THẤP, trừ khi có sự tiếp xúc trực tiếp giữa vùng da, niêm mạc bị bị trầy xước với bề mặt chứa dịch tiết chứa virus HPV. Vì HPV chủ yếu lây qua tiếp xúc trực tiếp da với da, da với niêm mạc, niêm mạc với niêm mạc, đặc biệt là qua quan hệ tình dục.
Để giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm sùi mào gà khi sử dụng nhà vệ sinh công cộng, bạn nên thực hiện các biện pháp vệ sinh cá nhân cẩn thận. Tránh tiếp xúc trực tiếp với bề mặt bồn cầu bằng cách sử dụng giấy vệ sinh hoặc tấm phủ bệ ngồi trước khi sử dụng. Sau khi đi vệ sinh, hãy rửa tay sạch sẽ bằng xà phòng để loại bỏ vi khuẩn và virus có thể tồn tại trên tay. Đồng thời, hạn chế chạm tay vào mặt sau khi tiếp xúc với các bề mặt công cộng cho đến khi rửa tay sạch, nhằm giảm nguy cơ lây nhiễm mầm bệnh.
Dùng chung khăn tắm có bị lây sùi mào gà không?
Khả năng lây sùi mào gà qua dùng chung khăn tắm là rất thấp, gần như không xảy ra trong điều kiện sinh hoạt thông thường. Tuy nhiên, nếu khăn có dính dịch tiết từ tổn thương sùi và người dùng có vết xước trên da, nguy cơ lây nhiễm vẫn có thể xảy ra. Để an toàn, nên không dùng chung khăn tắm và đồ cá nhân với người nghi nhiễm.
Ngủ chung có lây sùi mào gà không?
Chỉ ngủ chung giường không làm lây sùi mào gà, vì virus HPV không lây qua không khí hay tiếp xúc da bình thường. Miễn là không có hành vi thân mật hoặc tiếp xúc trực tiếp với vùng tổn thương, việc ngủ chung hoàn toàn an toàn.
Bạn có thể xin tư vấn về nhiễm sùi mào gà của mình từ đội ngũ chuyên gia y tế hỗ trợ Cộng đồng sùi mào gà Việt Nam tại đây
