Tiêm vắc xin HPV là phương pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa các bệnh nguy hiểm do virus HPV gây ra, đặc biệt là ung thư cổ tử cung, sùi mào gà và các tổn thương tiền ung thư. Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể tiêm vắc xin bất cứ lúc nào. Vậy những điều kiện cần thiết để tiêm vắc xin HPV là gì? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ ai nên tiêm, ai cần trì hoãn và cần lưu ý gì trước – trong – sau khi tiêm chủng.
1. Điều kiện tiêm vắc xin HPV
Độ tuổi có thể tiêm vắc xin HPV
Vắc xin HPV được khuyến cáo tiêm cho cả nam và nữ trong độ tuổi từ 9 đến 45 tuổi. Tuy nhiên, độ tuổi tiêm vắc xin HPV tốt nhất là từ 9 đến 14 tuổi. Đây là “độ tuổi vàng” vì hệ miễn dịch của trẻ ở độ tuổi này phản ứng mạnh mẽ với vắc xin, giúp tạo ra lượng kháng thể cao và duy trì ổn định theo thời gian.
Tình trạng sức khỏe hiện tại
Trước khi tiêm vắc xin HPV, bạn nên đánh giá tổng quát tình trạng sức khỏe để đảm bảo an toàn và hiệu quả của việc tiêm chủng. Một số lưu ý quan trọng bao gồm:
- Sức khỏe cần ở trạng thái ổn định: Việc tiêm vắc xin HPV được khuyến cáo thực hiện khi bạn đang trong tình trạng sức khỏe tốt. Nếu đang cảm thấy mệt mỏi, suy nhược hoặc không khỏe, nên trì hoãn việc tiêm cho đến khi hồi phục hoàn toàn.
- Bị bệnh cấp tính hoặc sốt cao: Nếu bạn đang bị bệnh cấp tính như nhiễm trùng hô hấp, viêm phổi, tiêu chảy cấp hoặc các bệnh khác kèm theo sốt cao (≥ 38°C), nên hoãn tiêm vắc xin cho đến khi khỏi bệnh. Việc tiêm khi cơ thể đang chống chọi với một bệnh lý khác có thể làm giảm hiệu quả sinh miễn dịch của vắc xin, đồng thời tăng nguy cơ gặp phản ứng phụ.
- Bệnh lý mạn tính ổn định: Nếu bạn mắc các bệnh lý mạn tính như hen suyễn, tiểu đường, cao huyết áp nhưng đang trong giai đoạn ổn định, bạn vẫn có thể tiêm vắc xin HPV bình thường. Tuy nhiên, nên thông báo cho bác sĩ để được theo dõi kỹ hơn sau tiêm.Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể yêu cầu đánh giá cận lâm sàng (xét nghiệm máu, siêu âm,…) trước khi ra quyết định.
- Các bệnh nhẹ như cảm cúm, sổ mũi, ho khan nhẹ: Đây là những tình trạng thường gặp và không phải là chống chỉ định tiêm chủng. Nếu bạn không sốt hoặc chỉ sốt nhẹ dưới 38°C, không mệt mỏi nghiêm trọng, thì vẫn có thể tiêm vắc xin HPV như bình thường.
Tình trạng quan hệ tình dục
Vắc xin HPV đặc biệt hiệu quả khi tiêm trước khi có quan hệ tình dục, vì nó giúp ngăn ngừa sự lây nhiễm HPV ngay từ đầu. Tuy nhiên, nếu bạn đã có quan hệ tình dục, vẫn có thể tiêm vắc xin, vì vắc xin vẫn bảo vệ chống lại các chủng HPV mà bạn chưa tiếp xúc.
Tình trạng mang thai
Vắc xin HPV không được khuyến cáo cho phụ nữ đang mang thai do thiếu dữ liệu đầy đủ về sự an toàn trong thời gian mang thai. Tuy nhiên, nếu bạn mang thai và chưa tiêm vắc xin, bạn có thể tiêm ngay sau khi sinh con.
Người dị ứng có thể tiêm vắc xin HPV không?
Nếu bạn có tiền sử dị ứng nghiêm trọng với bất kỳ thành phần nào trong vắc xin, bạn cần thảo luận với bác sĩ trước khi tiêm. Đặc biệt, nếu bạn dị ứng với nấm men, vắc xin HPV Gardasil 9 có thể không phù hợp.
Bạn có thể xin tư vấn về điều kiện tiêm vắc xin HPV với đội ngũ chuyên gia y tế từ đội ngũ chuyên gia y tế hỗ trợ Cộng đồng HPV Việt Nam tại đây
2. Có cần xét nghiệm HPV trước khi tiêm không?
Thông thường, bạn không cần phải xét nghiệm HPV trước khi tiêm vắc xin, trừ khi có chỉ định của bác sĩ. Vắc xin HPV sẽ bảo vệ bạn khỏi các chủng HPV phổ biến và nguy hiểm nhất, cho dù bạn đã bị nhiễm HPV hay chưa. Tuy nhiên, nếu bạn có nghi ngờ về tình trạng nhiễm HPV, bạn có thể xin ý kiến bác sĩ để được tư vấn thêm.
3. Những lưu ý khi tiêm vắc xin HPV
Trước khi tiêm HPV
- Không cần nhịn ăn: Bạn có thể ăn uống bình thường trước khi tiêm.
- Thông báo cho bác sĩ nếu bạn đang mang thai hoặc đang điều trị bệnh lý nào đó: HPV vaccine không được khuyến cáo cho phụ nữ đang mang thai do thiếu dữ liệu an toàn đầy đủ. Nếu bạn đang điều trị bệnh lý nghiêm trọng hoặc có hệ miễn dịch suy giảm, hãy thảo luận với bác sĩ trước khi tiêm.
- Chuẩn bị tâm lý thoải mái: Giữ tâm trạng thư giãn giúp giảm nguy cơ phản ứng căng thẳng sau tiêm, chẳng hạn như ngất xỉu.
Trong khi tiêm HPV
- Tiêm ở bắp tay, quá trình tiêm nhanh chóng: Vắc xin HPV thường được tiêm vào cơ bắp, thường là vùng bắp tay.
- Theo dõi vài phút sau tiêm để đảm bảo không có phản ứng dị ứng tức thì: Sau khi tiêm, bạn nên ngồi hoặc nằm nghỉ ít nhất 15 phút để theo dõi phản ứng và phòng ngừa ngất xỉu.
Sau khi tiêm HPV
- Tránh vận động mạnh cánh tay vừa tiêm trong 24 giờ: Hạn chế hoạt động mạnh ở cánh tay tiêm để giảm đau và sưng.
- Uống nhiều nước, nghỉ ngơi nếu thấy mệt: Một số người có thể cảm thấy mệt mỏi sau khi tiêm; nghỉ ngơi và uống đủ nước sẽ giúp cơ thể hồi phục.
- Theo dõi dấu hiệu bất thường và báo bác sĩ nếu cần: Nếu xuất hiện các triệu chứng nghiêm trọng như sốt cao, phát ban, hoặc khó thở, hãy liên hệ với cơ sở y tế ngay lập tức.
4. Các cách phòng ngừa HPV hiệu quả khác ngoài tiêm HPV
Ngoài việc tiêm vắc xin HPV 9 chủng, bạn có thể phòng ngừa HPV bằng các cách khác, bao gồm:
- Kiểm tra sức khỏe định kỳ: Điều này giúp phát hiện sớm các bệnh lý liên quan đến HPV và có biện pháp can thiệp kịp thời.
- Quan hệ tình dục an toàn: Sử dụng bao cao su giúp giảm nguy cơ lây nhiễm, dù không thể bảo vệ hoàn toàn. Cả vợ và chồng nên sử dụng dung dịch vệ sinh chuyên sâu để ngăn ngừa tình trạng lây chéo virus HPV.
- Giữ vệ sinh cá nhân: Đặc biệt là vệ sinh bộ phận sinh dục trước và sau khi quan hệ.
- Không sử dụng chung đồ dùng cá nhân: Như khăn tắm, đồ lót…
- Duy trì lối sống lành mạnh: Ăn uống đủ dinh dưỡng, duy trì giấc ngủ đủ
Vắc xin HPV tiêm bao nhiêu tiền? Lưu ý gì khi tiêm
5. Những câu hỏi thường gặp khác khi tiêm vắc xin HPV
Đang bị nhiễm HPV có tiêm phòng được không?
Đang nhiễm HPV vẫn có thể tiêm vắc xin. Mặc dù vắc xin HPV không có tác dụng điều trị virus đã nhiễm, nhưng vẫn giúp phòng ngừa các chủng HPV khác mà người bệnh chưa mắc phải. Ví dụ, nếu bạn đã nhiễm HPV tuýp 16, thì tiêm vắc xin vẫn có thể bảo vệ bạn khỏi các chủng nguy cơ cao khác như 18, 31, 33… Do đó, việc tiêm vắc xin trong trường hợp đã nhiễm một hoặc vài chủng HPV vẫn có ý nghĩa phòng ngừa trong tương lai.
Tuy nhiên, nếu bạn đang có biểu hiện bệnh lý rõ ràng do HPV gây ra (như tổn thương cổ tử cung, sùi mào gà…), nên điều trị ổn định trước khi tiêm để đảm bảo an toàn và hiệu quả. Trong trường hợp chỉ phát hiện nhiễm HPV qua xét nghiệm, không có triệu chứng gì nghiêm trọng, bạn vẫn có thể tiêm vắc xin bình thường. Hiện tại, không bắt buộc phải xét nghiệm HPV trước khi tiêm, trừ khi có yêu cầu từ bác sĩ.
Tóm lại, người đang nhiễm vẫn có thể tiêm để được bảo vệ thêm khỏi các chủng HPV khác.
Đến tháng có tiêm HPV được không?
Hoàn toàn được. Kinh nguyệt không ảnh hưởng đến việc tiêm phòng HPV. Tuy nhiên, nếu cơ thể mệt mỏi, bạn có thể dời lịch để đảm bảo cảm thấy thoải mái hơn khi tiêm.
Tiêm HPV có tác dụng phụ gì không?
Tác dụng phụ thường nhẹ và tự hết sau vài ngày:
- Đau, sưng, đỏ tại chỗ tiêm
- Sốt nhẹ
- Mệt mỏi, đau đầu
- Buồn nôn
Rất hiếm khi xảy ra dị ứng nặng. Nếu có tiền sử dị ứng vắc xin, bạn nên thông báo trước với bác sĩ.
Tiêm HPV có cần tiêm nhắc lại không?
Hiện tại, nếu đã tiêm đủ 3 mũi theo đúng phác đồ, không cần tiêm nhắc lại. Khả năng miễn dịch được ghi nhận là kéo dài ít nhất 10 năm, và có thể lâu hơn nữa.
Bạn có thể xin tư vấn các vấn đề về tiêm vắc xin HPV với đội ngũ chuyên gia y tế từ đội ngũ chuyên gia y tế hỗ trợ Cộng đồng HPV Việt Nam tại đây
