HPV là loại virus rất phổ biến, dễ lây truyền và dễ bị nhiễm, vì vậy, nguy cơ tái nhiễm HPV khá cao, nhất là đối với những người có hệ miễn dịch yếu kém. Điều này tương tự như các loại virus gây cúm. Tuy nhiên, hiểu rõ cách thức xâm nhiễm của HPV, cơ chế hoạt động của HPV, sẽ giúp bạn không còn hoang mang lo lắng, và chủ động trong việc tăng đào thải HPV cũng như phòng ngừa tái nhiễm HPV.
1. HPV là gì?
HPV (Human Papillomavirus) là một loại virus gây u nhú ở người và là một trong những loại virus phổ biến nhất hiện nay. Virus HPV ẩn trú sâu ở lớp đáy của tế bào niêm mạc nên nó khó đào thải ra khỏi cơ thể và tồn tại dai dẳng, gây nên các bệnh lý như sùi mào gà hoặc ẩn chứa nguy cơ ung thư. Biện pháp hỗ trợ cơ thể tăng đào thải HPV sẽ giúp giảm các nguy cơ biến chứng từ virus này.
2. HPV có bao nhiêu chủng?
HPV có hơn 100 chủng khác nhau, trong đó khoảng 40 chủng lây nhiễm chủ yếu qua đường tình dục và gây bệnh ở các bộ phận sinh dục, hậu môn, thậm chí cả vùng miệng, cổ họng.
Theo thống kê, khoảng 84% nữ giới và 91% nam giới có quan hệ tình dục sẽ nhiễm HPV ít nhất một lần trong đời.
Nhóm HPV nguy cơ cao
12 type HPV nguy cơ cao bao gồm HPV 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59, 66 và 68. Các chủng này được gọi là nguy cơ cao vì chúng có khả năng gây ung thư cổ tử cung, ung thư hậu môn, ung thư vòm họng và các loại ung thư khác. Đặc biệt, HPV 16 và 18 là loại phổ biến nhất chiếm tới 70% các ca ung thư cổ tử cung.
Mặc dù không phải ai nhiễm HPV nguy cơ cao cũng phát triển thành ung thư, nhưng sự hiện diện của những chủng này làm gia tăng đáng kể nguy cơ phát triển các tổn thương tiền ung thư và ung thư, đặc biệt là ung thư cổ tử cung.
Nhóm HPV nguy cơ thấp
Bên cạnh nhóm HPV nguy cơ cao, còn có nhóm HPV nguy cơ thấp, chủ yếu gây ra mụn cóc sinh dục (sùi mào gà) và các tổn thương lành tính khác.Trong đó, HPV 6 và 11 là hai chủng phổ biến chiếm khoảng 90% các trường hợp sùi mào gà ở cả nam và nữ. HPV 40, 42, 43, 44, 54, 61, 72, 81, 89 là các chủng ít phổ biến hơn và có thể gây ra các tổn thương lành tính ở da và niêm mạc.
Mặc dù nhóm HPV nguy cơ thấp không gây ung thư, nhưng các tổn thương do chúng gây ra có thể ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, gây khó chịu, đau rát và tâm lý tự ti.
Đặc biệt, nhóm HPV nguy cơ thấp có xu hướng tái phát rất cao.
Bạn có thể xin tư vấn về chủng nhiễm HPV với đội ngũ chuyên gia y tế hỗ trợ Cộng đồng HPV Việt Nam tại đây
3. Con đường lây nhiễm HPV?
HPV có thể lây truyền qua nhiều con đường khác nhau, bao gồm:
- Lây truyền qua đường tình dục: Đây là con đường lây nhiễm chính, đặc biệt khi không sử dụng bao cao su hoặc có nhiều bạn tình. Hoạt động tình dục đồng giới hoặc khác giới đều là nguyên nhân lây truyền trực tiếp HPV qua đường sinh dục, miệng và hậu môn và thậm chí qua tiếp xúc tay với bộ phận sinh dục
- Lây truyền qua đường từ mẹ sang con: HPV cũng được lây truyền từ mẹ sang con trong quá trình sinh thường qua âm đạo, dịch tiết nhiễm HPV từ đường sinh dục bà mẹ lây truyền trực tiếp vào niêm mạc mắt, miệng và đường hô hấp trẻ sơ sinh và là nguyên nhân các bệnh lý dai dẳng tại đường hô hấp do HPV như đa bướu gai hô hấp tái diễn…Tuy nhiên, khả năng lây truyền HPV từ mẹ sang con cũng rất thấp.
- Lây qua đường tiếp xúc: Nếu dùng chung khăn tắm, quần áo lót, dao cạo, các dụng cụ cắt móng tay chân chứa dịch tiết nhiễm HPV và người sử dụng có vết xước, vết thương hở hoặc sang thương vi thể (microtrauma) thì có nguy cơ bị lây. Các trường hợp này cũng thường hiếm gặp.
4. HPV gây bệnh gì?
12 type nguy cơ cao gây bệnh gì
- Ung thư cổ tử cung
HPV là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư cổ tử cung, với HPV 16 và 18 chiếm 70% ca bệnh. Theo WHO, năm 2020 có hơn 660.000 ca mắc mới và 350.000 ca tử vong do ung thư cổ tử cung trên toàn cầu. Ở Việt Nam, mỗi năm có hơn 5.000 ca mắc mới và khoảng 2.400 ca tử vong.
Các chủng khác như 31, 33, 45, 52, 58 cũng có liên quan đến ung thư cổ tử cung nhưng với tỷ lệ thấp hơn.
- Ung thư hậu môn
Ung thư hậu môn do HPV chủ yếu là tế bào vảy, với HPV 16 và 18 là nguyên nhân chính. Năm 2020, toàn thế giới ghi nhận 50.685 ca mắc mới và 19.293 ca tử vong. Ở Việt Nam, GLOBOCAN thống kê năm 2020 có 579 ca mắc mới và 321 ca tử vong.
Vì những nguy cơ ung thư có thể xảy ra, bệnh nhân cần xét nghiệm, sàng lọc định kì và tìm hiểu giai đoạn tiến triển để có các biện pháp điều trị kịp thời.\
- Ung thư dương vật
HPV 16 và 18 là tác nhân chính gây ung thư dương vật, một bệnh chiếm 6-8% tổng số ca ung thư nam giới. Tại Mỹ, năm 2023 có 2.050 ca mắc mới và 470 ca tử vong. Ở Việt Nam, năm 2020 có 397 ca mắc mới và 147 ca tử vong.
- Ung thư hầu họng (ung thư vòm họng, amidan, lưỡi)
HPV 16 và 18 có liên quan đến ung thư vòm họng, gồm ung thư hầu họng, mũi hầu và hạ họng. Mặc dù hiếm gặp toàn cầu, tại Việt Nam, tỷ lệ mắc bệnh khá cao, lên tới 12%.
Bạn có thể xin tư vấn về tình trạng nhiễm HPV nguy cơ cao gây ra với đội ngũ chuyên gia y tế hỗ trợ Cộng đồng HPV Việt Nam tại đây:…..
Nhóm HPV nguy cơ thấp gây bệnh gì?
- Sùi mào gà
Chủ yếu do HPV 6 và HPV 11, chiếm đến 90% các trường hợp mắc bệnh. Các nốt sùi do virus HPV gây ra có hình dạng như những mụn nhỏ, mọc thành từng chùm, có màu sắc từ hồng đến màu da và có thể xuất hiện ở vùng kín, hậu môn, hoặc miệng. Chúng có thể nhỏ hoặc lớn và thường có hình dáng giống súp lơ.
Tuy không gây ung thư nhưng có thể lan rộng, gây ngứa, khó chịu, ảnh hưởng đến thẩm mỹ và tâm lý người bệnh.
- Mụn cóc ở da
Thường do một số chủng HPV nguy cơ thấp như HPV 1, 2, 4, 10… gây ra. Mụn cóc thông thường xuất hiện trên tay, chân, có bề mặt sần sùi, có thể gây đau khi chạm vào.
- Tổn thương niêm mạc lành tính
Thường do các chủng HPV 40, 42, 43, 44, 54, 61, 72, 81, 89 gây ra. Các tổn thương dạng u nhú trên niêm mạc miệng, họng, thanh quản. Một số trường hợp gây bướu lành tính ở đường hô hấp trên (u nhú thanh quản). Không có nguy cơ tiến triển thành ung thư nhưng có thể tái phát nhiều lần.
Bạn có thể xin tư vấn về mụn cóc sinh dục (sùi mào gà) với đội ngũ chuyên gia y tế hỗ trợ Cộng đồng HPV Việt Nam tại đây
5. Cách điều trị HPV
Cách điều trị bệnh lý do HPV nguy cơ cao gây ra
Phác đồ điều trị HPV liên quan đến các giai đoạn tiến triển nhiễm HPV tại cổ tử cung, mỗi giai đoạn sẽ có phác đồ điều trị phù hợp.
- Giai đoạn 1: Nhiễm HPV nhưng cổ tử cung chưa có tổn thương. Giai đoạn này, virus HPV xâm nhập qua các vết nứt trên niêm mạc da, đi sâu xuống và phát triển ở lớp tế bào đáy, lúc này, bệnh nhân chưa có tổn thương.
Phác đồ điều trị: Tăng cường khả năng miễn dịch của cơ thể để tăng đào thải virus HPV.
-
Giai đoạn 2: Virus HPV từ lớp đáy lây nhiễm lên bề mặt niêm mạc và có tổn thương mức độ thấp LSIL, ASCUS, CIN 1.
Phác đồ điều trị: Bác sĩ có thể chỉ định biện pháp sau:
- Đốt điện hoặc laser: Loại bỏ các vùng mô bị nhiễm virus.
- Tăng hệ miễn dịch: Tăng cường khả năng miễn dịch của cơ thể để tăng đào thải virus HPV.
- Giai đoạn 3: Nhiễm HPV tiến triển thành tổn thương mức độ cao HSIL, CIN II, CIN III. Đến giai đoạn 3, nếu virus HPV không được đào thải ra ngoài, người nhiễm sẽ có nguy cơ cao tiến triển thành ung thư cổ tử cung.
- Phác đồ điều trị: Bác sĩ thường chỉ định phương pháp can thiệp như:
- Phẫu thuật khoét chóp: Cắt bỏ các khối u hoặc mô tổn thương.
- Đốt điện hoặc laser: Loại bỏ các vùng mô bị nhiễm virus.
- Tăng hệ miễn dịch: Tăng cường khả năng miễn dịch của cơ thể để tăng đào thải virus HPV.
Như vậy, dù ở bất cứ giai đoạn nào, mục tiêu tăng đào thải virus HPV ra khỏi cơ thể là điều không thể thiếu trong phác đồ điều trị HPV.
Bạn có thể xin tư vấn về cách điều trị phù hợp với giai đoạn bệnh lý khi nhiễm HPV của mình với đội ngũ chuyên gia y tế hỗ trợ Cộng đồng HPV Việt Nam tại đây
Cách điều trị sùi mào gà cho HPV nguy cơ thấp gây ra
Phác đồ điều trị sùi mào gà theo hướng dẫn của Bộ Y tế là chủ yếu loại bỏ triệu chứng, tức là các nốt sùi mào gà. Phương pháp loại bỏ nốt sùi mào gà hiện có nhiều cách:
- Sử dụng thuốc: Ở giai đoạn đầu, bác sĩ thường chỉ định thuốc bôi hoặc uống để làm giảm các nốt sùi. Các loại thuốc như imiquimod, podophyllotoxin giúp tăng cường khả năng miễn dịch và loại bỏ nốt sùi. Tuy nhiên, cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ để tránh tác dụng phụ.
- Liệu pháp nitơ lỏng: Sử dụng nitơ lỏng để làm đông lạnh và phá hủy mô sùi mào gà. Phương pháp này phù hợp cho các nốt sùi nhỏ và chưa phát triển nhiều.
- Dao mổ điện: Sử dụng dòng điện cao tần để đốt cháy và loại bỏ các nốt sùi. Đây là phương pháp được áp dụng khi nốt sùi đã phát triển lớn.
- Laser: Phương pháp sử dụng chùm tia laser cường độ cao để phá hủy các mô sùi, thường được chỉ định cho các nốt sùi lớn và khó điều trị bằng các phương pháp khác.
- ALA-PDT: Đây là phương pháp tiên tiến nhất hiện nay, sử dụng ánh sáng huỳnh quang để tạo ra phản ứng oxy hóa tiêu diệt nốt sùi mà không gây tổn thương các mô xung quanh.
Tuy nhiên, tỉ lệ tái nhiễm sùi mào gà sau khi thực hiện các phương pháp can thiệp như trên vẫn rất cao, nguyên nhân có thể do mức độ can thiệp đến mụn sùi mào gà chưa đủ rộng, chưa đủ sâu, chưa chạm tới được lớp đáy của tế bào – nơi virus HPV ẩn trú và phát triển gây nên bệnh sùi mào gà.
Mới đây, Bệnh viện da liễu trung ương đã đưa ra phác đồ điều trị mới giúp việc chữa trị sùi mào gà hiệu quả hơn, triệt để hơn, bằng cách cho bệnh nhân tự sử dụng tại nhà lọ xịt tăng đào thải HPV và dung dịch vệ sinh chuyên sâu, để tăng hệ miễn dịch tại chỗ cho bệnh nhân, nhanh chóng làm lành vết thương, ngăn chặn sự phát triển của virus HPV, ngăn ngừa tái nhiễm sùi mào gà.
Quá trình điều trị khuyến nghị vợ/chồng hoặc bạn tình cũng cần tham gia điều trị bằng cách sử dụng các sản phẩm vệ sinh chuyên sâu để ngăn chặn tình trạng lây chéo virus HPV và tái nhiễm sùi mào gà.
Xem thêm: Theo báo Thanh hóa, Tin mới cho người nhiễm HPV: Cách đào thải HPV an toàn, kể cả người mang thai
6. Cách tăng đào thải HPV ra khỏi
Để có biện pháp hỗ trợ tăng đào thải virus HPV một cách khoa học và hiệu quả, cần phải hiểu HPV xâm nhập vào bên trong tử cung bằng cách nào, cơ chế đào thải HPV là gì, từ đó có cách thúc đẩy khả năng đào thải HPV ra khỏi cơ thể.
Tại sao dễ nhiễm virus HPV?
Virus HPV xâm nhập vào bên trong cổ tử cung thông qua các kẽ nứt của niêm mạc, có thể là vết xây xước, tình trạng viêm nhiễm vùng sinh dục do nấm, vi khuẩn… Sau khi xâm nhập vào bên trong tế bào, virus HPV sẽ ẩn trú tại lớp đáy của tế bào. Nếu không được cơ thể đào thải ra ngoài, virus HPV sẽ phát triển lây lan và dần dần gây nên những tổn thương tại tử cung.
Cơ chế đào thải HPV là gì?
Virus HPV bị hệ miễn dịch của cơ thể đào thải ra ngoài. Tuy nhiên, những người có hệ miễn dịch yếu sẽ khó đào thải virus HPV ra khỏi cơ thể, khiến virus tồn tại dai dẳng tại cổ tử cung và tiến triển dần đến giai đoạn nặng hơn.
Cách hỗ trợ tăng đào thải virus HPV
Muốn tăng khả năng đào thải HPV, cần tăng hệ miễn dịch của cơ thể, đồng thời ngăn chặn các điều kiện và môi trường khiến virus HPV dễ xâm nhập như viêm nhiễm do nấm, vi khuẩn, các tế bào niêm mạc bị tổn thương như vết nứt.
- Sử dụng các sản phẩm tăng hệ miễn dịch tại chỗ vùng sinh dục: đặc biệt sản phẩm sử dụng công nghệ thân dầu có khả năng bám dính tốt, thẩm thấu sâu vào tận lớp đáy – nơi virus HPV trú ngụ, tăng hệ miễn dịch cơ thể, từ đó tăng khả năng đào thải HPV.
- Vệ sinh vùng sinh dục một cách an toàn, khoa học: Sử dụng các dung dịch vệ sinh chuyên sâu, có khả năng kháng nấm, kháng khuẩn, ngăn chặn virus xâm nhập (trong đó có virus HPV). Dung dịch vệ sinh chuyên sâu sử dụng công nghệ thân dầu còn có công dụng dưỡng ẩm và tái tạo biểu mô, làm liền các kẽ nứt, chặn đường không cho virus HPV xâm nhập vào bên trong.
- Duy trì chế độ sinh hoạt hợp lý, điều độ: Ăn uống đủ dinh dưỡng, ngủ đủ…
- Quan hệ tình dục an toàn: Đặc biệt, khi vợ/chồng bị virus HPV người còn lại cũng cần sử dụng dung dịch vệ sinh chuyên sâu để ngăn ngừa tình trạng lây chéo HPV.
Bạn có thể xin tư vấn về cách tăng đào thải HPV với đội ngũ chuyên gia y tế hỗ trợ Cộng đồng HPV Việt Nam tại đây
7. Phòng ngừa nhiễm virus HPV
Phòng ngừa vẫn là giải pháp hiệu quả nhất trong việc giảm nguy cơ nhiễm virus HPV 16, 18. Dưới đây là một số biện pháp phòng ngừa hiệu quả:
- Tiêm phòng vaccine HPV: Đây là biện pháp hàng đầu giúp bảo vệ cơ thể khỏi các chủng HPV nguy cơ cao.
- Quan hệ tình dục an toàn: Sử dụng bao cao su giúp giảm nguy cơ lây nhiễm, dù không thể bảo vệ hoàn toàn. Cả vợ và chồng nên sử dụng dung dịch vệ sinh chuyên sâu để ngăn ngừa tình trạng lây chéo virus HPV.
- Giữ vệ sinh cá nhân: Đặc biệt là vệ sinh bộ phận sinh dục trước và sau khi quan hệ.
- Không sử dụng chung đồ dùng cá nhân: như khăn tắm, đồ lót…
- Duy trì lối sống lành mạnh: ăn uống đủ dinh dưỡng, duy trì giấc ngủ đủ
- Kiểm tra sức khỏe định kỳ: Điều này giúp phát hiện sớm các bệnh lý liên quan đến HPV và có biện pháp can thiệp kịp thời.
Bạn có thể xin tư vấn về cách ngăn ngừa tái nhiễm HPV và sùi mào gà với đội ngũ chuyên gia y tế hỗ trợ Cộng đồng HPV Việt Nam tại đây
8. Các câu hỏi thường gặp khác về HPV
Virus hpv 16, 18 có chữa được không?
Khả năng điều trị khi nhiễm HPV 16, 18 có liên quan chặt chẽ đến giai đoạn tiến triển của HPV sau khi xâm nhập vào bên trong cổ tử cung. Vì vậy, ngay khi xét nghiệm dương tính với HPV 16, 18, người bệnh cần thực hiện tiếp xét nghiệm tế bào để xem mình thuộc giai đoạn tiến triển nào trong quá trình nhiễm HPV, từ đó có hướng dẫn điều trị đúng đắn và khoa học, phù hợp với tình trạng của cá nhân mình.
Vợ bị HPV chồng có bị không?
Khi một người phụ nữ bị nhiễm HPV nguy cơ lây nhiễm cho chồng là rất cao nếu không có biện pháp phòng ngừa khi quan hệ tình dục. Virus HPV có thể lây lan qua tiếp xúc da kề da, và bao cao su không thể bảo vệ hoàn toàn, do vùng da xung quanh không được che phủ vẫn có khả năng bị nhiễm bệnh. Điều này đồng nghĩa với việc cả hai đều cần phải có biện pháp bảo vệ khi quan hệ và cả chồng cũng nên xét nghiệm để kiểm tra tình trạng nhiễm HPV.
Cả vợ và chồng nên sử dụng dung dịch vệ sinh chuyên sâu để ngăn ngừa tình trạng lây chéo HPV.
Bạn có thể xin tư vấn về cách điều trị phù hợp với giai đoạn bệnh lý khi nhiễm HPV của mình với đội ngũ chuyên gia y tế hỗ trợ Cộng đồng HPV Việt Nam tại đây
