Chủng HPV 6 và 11 thuộc nhóm HPV nguy cơ thấp và là nguyên nhân chính gây ra sùi mào gà và một số bệnh lý khác. Mặc dù không gây ung thư, nhưng HPV 6 và 11 có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe sinh sản và tinh thần của người nhiễm. Vì thế, cần nhận thức đúng về nhiễm HPV 6, 11 và có biện pháp phòng ngừa, chữa trị khoa học theo hướng dẫn của Bộ Y tế.

1. HPV 6 và 11 là gì?
HPV (Human Papillomavirus) là một loại virus gây u nhú ở người và là một trong những loại virus phổ biến nhất hiện nay. Virus HPV ẩn trú sâu ở lớp đáy của tế bào niêm mạc nên nó khó đào thải ra khỏi cơ thể và tồn tại dai dẳng, gây nên các bệnh lý như sùi mào gà hoặc ẩn chứa nguy cơ ung thư.
Trong đó, HPV 6 và 11 thuộc nhóm nguy cơ thấp, không gây ung thư nhưng là nguyên nhân chính gây ra 90% các trường hợp sùi mào gà và một số bệnh lý khác.
2. HPV 6 và 11 lây qua đường nào?
HPV 6 và 11 có khả năng lây nhiễm cao, chủ yếu qua tiếp xúc da kề da, da với niêm mạc, niêm mạc với niêm mạc, đặc biệt trong hoạt động tình dục. Virus này có thể tồn tại trong đường sinh dục của cả nam và nữ, ngay cả khi không có triệu chứng hoặc tổn thương lâm sàng. Một số con đường lây nhiễm chủ yếu của HPV:
- Lây truyền qua đường tình dục: Đây là con đường lây nhiễm chủ yếu của virus HPV. Hoạt động tình dục đồng giới hoặc khác giới đều là nguyên nhân lây truyền trực tiếp HPV qua đường sinh dục, miệng và hậu môn và thậm chí qua tiếp xúc tay với bộ phận sinh dục
- Lây truyền qua đường từ mẹ sang con: HPV cũng được lây truyền từ mẹ sang con trong quá trình sinh thường qua âm đạo, dịch tiết nhiễm HPV từ đường sinh dục bà mẹ lây truyền trực tiếp vào niêm mạc mắt, miệng và đường hô hấp trẻ sơ sinh và là nguyên nhân các bệnh lý dai dẳng tại đường hô hấp do HPV như đa bướu gai hô hấp tái diễn…Tuy nhiên, khả năng lây truyền HPV từ mẹ sang con cũng rất thấp.
- Lây qua đường tiếp xúc: Nếu dùng chung khăn tắm, quần áo lót, dao cạo, các dụng cụ cắt móng tay chân chứa dịch tiết nhiễm HPV và người sử dụng có vết xước, vết thương hở hoặc sang thương vi thể (microtrauma) thì có nguy cơ bị lây. Tuy nhiên, khả năng lây nhiễm thường rất thấp.
Bạn có thể xin tư vấn về con đường lây nhiễm HPV từ đội ngũ chuyên gia y tế hỗ trợ Cộng đồng HPV Việt Nam tại đây
3. HPV 6 và 11 gây ra bệnh gì?
Sùi mào gà
HPV 6 và HPV 11 gây ra khoảng 90% sùi mào gà (mụn cóc sinh dục) và hiếm khi liên quan đến tiền ung thư hoặc ung thư đường sinh dục dưới.
Các nốt sùi do virus HPV 6, 11 gây ra có hình dạng như những mụn nhỏ, mọc thành từng chùm, có màu sắc từ hồng đến màu da và có thể xuất hiện ở vùng kín, hậu môn, hoặc miệng. Chúng có thể nhỏ hoặc lớn và thường có hình dáng giống súp lơ.
Trong giai đoạn ủ bệnh từ 2-9 tháng, sùi mào gà thường không có triệu chứng rõ ràng. Nhưng sau đó, các triệu chứng sẽ dễ nhận biết do nốt sùi mọc nổi trên bề mặt da. Triệu chứng sùi mào gà ở nam giới dễ nhận biết hơn nữ giới do vị trí mọc sùi mào gà ở nữ giới khó quan sát hơn.
Sùi mào gà mặc dù không gây nguy hiểm đến tính mạng, nhưng có thể dẫn đến những cơn đau, ngứa, chảy máu, đặc biệt ảnh hưởng tiêu cực đến tinh thần và tâm lý của người mắc bệnh. Vì vậy, nhiều người ngại điều trị hoặc chữa sùi mào gà không đúng cách, dẫn đến tiềm ẩn nhiều nguy hiểm. Nhận thức đúng về các triệu chứng sùi mào gà, chữa trị khoa học theo hướng dẫn của Bộ Y tế, thực hiện chăm sóc đúng cách sẽ giúp người bệnh giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm và biến chứng, bảo vệ sức khỏe của bản thân và những người xung quanh.
Bệnh ú nhú đường hô hấp tái phát (RRP)
HPV 6 và 11 cũng có thể gây ra bệnh u nhú đường hô hấp tái phát (RRP), một bệnh lý hiếm gặp nhưng nguy hiểm. Bệnh này đặc trưng bởi sự phát triển của các khối u nhú trong thanh quản, khí quản và đôi khi cả phổi.
Triệu chứng chính của RRP bao gồm khàn tiếng, khó nói hoặc mất giọng, kèm theo khó thở, đặc biệt khi hoạt động thể chất. Trong những trường hợp nghiêm trọng, bệnh có thể dẫn đến tắc nghẽn đường thở, gây nguy hiểm đến tính mạng.
Nguyên nhân chính của bệnh là do sự lây truyền vi-rút từ mẹ sang con trong quá trình sinh thường. RRP có thể ảnh hưởng đến cả trẻ em và người lớn. Trẻ sơ sinh có nguy cơ cao hơn nếu mẹ bị nhiễm HPV 6 hoặc 11. Ở người lớn, bệnh có thể tái phát nhiều lần dù đã được điều trị.
4. Cách điều trị HPV 6 và 11
Phương pháp điều trị sùi mào gà

Phác đồ điều trị sùi mào gà theo hướng dẫn của Bộ Y tế là chủ yếu loại bỏ triệu chứng, tức là các nốt sùi mào gà. Phương pháp loại bỏ nốt sùi mào gà hiện có nhiều cách:
- Sử dụng thuốc: Ở giai đoạn đầu, bác sĩ thường chỉ định thuốc bôi hoặc uống để làm giảm các nốt sùi. Các loại thuốc như imiquimod, podophyllotoxin giúp tăng cường khả năng miễn dịch và loại bỏ nốt sùi. Tuy nhiên, cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ để tránh tác dụng phụ.
- Liệu pháp nitơ lỏng: Sử dụng nitơ lỏng để làm đông lạnh và phá hủy mô sùi mào gà. Phương pháp này phù hợp cho các nốt sùi nhỏ và chưa phát triển nhiều.
- Dao mổ điện: Sử dụng dòng điện cao tần để đốt cháy và loại bỏ các nốt sùi. Đây là phương pháp được áp dụng khi nốt sùi đã phát triển lớn.
- Laser: Phương pháp sử dụng chùm tia laser cường độ cao để phá hủy các mô sùi, thường được chỉ định cho các nốt sùi lớn và khó điều trị bằng các phương pháp khác.
- ALA-PDT: Đây là phương pháp tiên tiến nhất hiện nay, sử dụng ánh sáng huỳnh quang để tạo ra phản ứng oxy hóa tiêu diệt nốt sùi mà không gây tổn thương các mô xung quanh.
Tuy nhiên, tỉ lệ tái nhiễm sùi mào gà sau khi thực hiện các phương pháp can thiệp như trên vẫn rất cao, nguyên nhân có thể do mức độ can thiệp đến mụn sùi mào gà chưa đủ rộng, chưa đủ sâu, chưa chạm tới được lớp đáy của tế bào – nơi virus HPV ẩn trú và phát triển gây nên bệnh sùi mào gà.
Mới đây, Bệnh viện da liễu trung ương đã đưa ra phác đồ điều trị mới giúp việc chữa trị sùi mào gà hiệu quả hơn, triệt để hơn, bằng cách cho bệnh nhân tự sử dụng tại nhà lọ xịt tăng đào thải HPV và dung dịch vệ sinh chuyên sâu, để tăng hệ miễn dịch tại chỗ cho bệnh nhân, nhanh chóng làm lành vết thương, ngăn chặn sự phát triển của virus HPV, ngăn ngừa tái nhiễm sùi mào gà.
Quá trình điều trị khuyến nghị vợ/chồng hoặc bạn tình cũng cần tham gia điều trị bằng cách sử dụng các sản phẩm vệ sinh chuyên sâu để ngăn chặn tình trạng lây chéo virus HPV và tái nhiễm sùi mào gà.
Xem thêm: Theo báo Sức khỏe & Đời sống, cách giúp cơ thể đẩy nhanh khả năng tự đào thải HPV
Phương pháp điều trị u nhú đường hô hấp
Phẫu thuật cắt bỏ u nhú: Là phương pháp chính để loại bỏ các khối u nhú trong đường hô hấp. Các kỹ thuật phổ biến bao gồm:
- Laser CO2 hoặc KTP: Giúp loại bỏ mô bệnh một cách chính xác và giảm nguy cơ tổn thương mô lành.
- Vi phẫu thanh quản: Sử dụng dao vi phẫu để cắt bỏ u nhú một cách tỉ mỉ.
- Cắt lạnh (Cryotherapy): Phương pháp này sử dụng nhiệt độ cực thấp để phá hủy mô bị nhiễm HPV.
- Liệu pháp miễn dịch: Một số phương pháp như tiêm Interferon hoặc sử dụng Cidofovir (thuốc kháng vi-rút) có thể giúp làm chậm sự phát triển của u nhú và giảm số lần phẫu thuật.
- Liệu pháp quang động (PDT): Dùng ánh sáng kết hợp với chất nhạy sáng để tiêu diệt mô bệnh mà không gây tổn thương mô lành.
- Nghiên cứu vắc xin điều trị: Một số nghiên cứu đang được tiến hành để phát triển vắc xin giúp kiểm soát sự tái phát của bệnh.
5. Cách phòng ngừa HPV type 6 và 11
Phòng ngừa luôn là giải pháp tốt nhất để bảo vệ bản thân khỏi bệnh sùi mào gà. Nam giới cần tuân thủ các biện pháp sau:
- Quan hệ tình dục an toàn: Sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục để giảm nguy cơ lây nhiễm. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng bao cao su không thể bảo vệ hoàn toàn vì HPV có thể lây lan qua các vùng da không được che phủ. Nếu một trong hai người bị sùi mào gà, người còn lại cũng cần tham gia điều trị bằng cách sử dụng dung dịch vệ sinh chuyên sâu có công dụng ngăn ngừa điều kiện phát triển virus HPV, để ngăn chặn nguy cơ lây chéo HPV và hạn chế tái nhiễm sùi mào gà cho đối tác.
- Tránh quan hệ với nhiều đối tác: Quan hệ tình dục với nhiều người mà không biết rõ về tình trạng sức khỏe của họ là một trong những yếu tố chính làm tăng nguy cơ lây nhiễm HPV.
- Tiêm vắc xin phòng ngừa HPV: Vắc xin HPV giúp ngăn ngừa lây nhiễm các chủng HPV nguy cơ cao, bao gồm cả những loại gây ra sùi mào gà và ung thư.
- Kiểm tra sức khỏe định kỳ: Việc kiểm tra sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm các bệnh lây qua đường tình dục và có biện pháp can thiệp kịp thời.
- Giữ gìn vệ sinh cá nhân: Vệ sinh bộ phận sinh dục trước và sau khi quan hệ tình dục là cách đơn giản nhưng hiệu quả để ngăn ngừa nhiễm trùng. Nên vệ sinh bằng dung dịch vệ sinh chuyên sâu có công dụng kháng virus HPV.
Ngoài ra, nam giới có hệ miễn dịch yếu hoặc sử dụng chất kích thích (ma túy, rượu bia) cũng dễ bị nhiễm hơn.
Bạn có thể xin tư vấn về cách phòng ngừa lây nhiễm HPV từ đội ngũ chuyên gia y tế hỗ trợ Cộng đồng HPV Việt Nam tại đây