Sùi mào gà và mụn cóc thường đều do virus HPV gây ra, nhưng lại khác nhau hoàn toàn về con đường lây nhiễm, vị trí xuất hiện và mức độ nguy hiểm. Tuy nhiên, không ít người vẫn nhầm lẫn giữa hai loại mụn cóc này, dẫn đến chẩn đoán sai và điều trị chưa đúng cách.
Bài viết dưới đây, với sự tham vấn y khoa từ bác sĩ Dương Kim Luận sẽ giúp bạn hiểu rõ mụn cóc là gì, sùi mào gà là gì, cách phân biệt hai loại này, cũng như các phương pháp điều trị và phòng ngừa hiệu quả được khuyến nghị hiện nay.
1. Mụn cóc là gì? sùi mào gà là gì?
Mụn cóc là gì?
Mụn cóc là những u nhỏ, lành tính trên da do virus HPV (Human Papillomavirus) gây ra. Virus này xâm nhập qua các vết trầy xước nhỏ và kích thích sự tăng sinh bất thường của tế bào biểu bì. Mụn cóc có thể xuất hiện ở nhiều vị trí khác nhau trên cơ thể như tay, chân, mặt, đầu gối…
Đặc điểm của mụn cóc: bề mặt sần sùi, cứng như da có vảy, có thể mọc đơn lẻ hoặc thành cụm, không đau, nhưng đôi khi gây vướng víu, khó chịu nếu ở vị trí cọ xát, lây qua tiếp xúc trực tiếp với vùng da nhiễm bệnh hoặc qua vật dụng cá nhân (khăn, dao cạo…).
Các loại mụn cóc thường gặp:
- Mụn cóc thông thường: xuất hiện ở tay, đầu gối, ngón tay.
- Mụn cóc phẳng: thường thấy ở mặt, trán, mu bàn tay.
- Mụn cóc ở lòng bàn chân: thường đau khi đi lại.
- sùi mào gà (sùi mào gà): lây qua đường tình dục, mọc ở bộ phận sinh dục, hậu môn.
Sùi mào gà là gì?
Sùi mào gà (còn gọi là mụn cóc sinh dục) là một dạng đặc biệt của mụn cóc, cũng do virus HPV gây ra – chủ yếu là các tuýp HPV 6 và 11. v
Virus HPV khi xâm nhập vào bên trong niêm mạc, sẽ ẩn trú sâu tại lớp đáy của tế bào niêm mạc, không gây triệu chứng sùi mào gà ngay lập tức, mà ủ bệnh từ 2 đến 9 tháng, và trong giai đoạn này, bệnh có thể phát triển mà không biểu hiện rõ ràng. Đây là bệnh lây truyền qua đường tình dục, biểu hiện bằng các tổn thương dạng u nhú, mềm, màu hồng nhạt, thường mọc thành từng cụm như mào gà hoặc súp lơ tại:
- Bộ phận sinh dục ngoài (âm hộ, dương vật, bìu…)
- Hậu môn – trực tràng
- Miệng, họng (nếu quan hệ bằng miệng)
Khác với mụn cóc thông thường, sùi mào gà liên quan đến tình dục không an toàn và có nguy cơ tái phát cao nếu không được điều trị triệt để.
2. Sự khác biệt giữa virus gây mụn cóc ở tay, chân và sùi mào gà
Cả mụn cóc ở tay, chân và sùi mào gà đều do virus u nhú ở người (HPV – Human Papillomavirus) gây ra. Tuy nhiên, chúng thuộc những chủng HPV khác nhau và không thể lây nhiễm chéo giữa các vùng trên cơ thể.
- Mụn cóc ở tay thường do HPV loại 2 và 4 gây ra và lây lan qua tiếp xúc trực tiếp với da hoặc gián tiếp qua các vật dụng bị nhiễm virus như khăn, dao cạo, hoặc bề mặt công cộng.
- Sùi mào gà chủ yếu do HPV loại 6 và 11 gây ra và lây nhiễm qua quan hệ tình dục, bao gồm tiếp xúc da kề da tại khu vực sinh dục. Đây là một bệnh lây truyền qua đường tình dục (STI – Sexually Transmitted Infection), và trên thực tế, là một trong những STI phổ biến nhất.
Như vậy, bạn chạm vào mụn cóc ở tay rồi chạm vào vùng sinh dục, virus HPV trên tay cũng không thể sống và phát triển tại đó, vì nó không phù hợp với loại mô này mụn cóc trên tay không thể lây lan qua quan hệ tình dục. Ngược lại, sùi mào gà chỉ phát triển ở vùng niêm mạc và không thể lây lên tay chỉ qua tiếp xúc thông thường.
Bạn có thể xin tư vấn về mụn cóc và sùi mào gà từ đội ngũ chuyên gia y tế hỗ trợ Cộng đồng HPV Việt Nam tại đây
3. Cách điều trị sùi mào gà và mụn cóc
Các điều trị mụn cóc
- Dùng axit salicylic: Đây là phương pháp phổ biến, giúp làm bong lớp sừng của mụn cóc theo thời gian. Cần kiên trì sử dụng hàng ngày trong vài tuần.
- Áp lạnh bằng nitơ lỏng (Cryotherapy): Phương pháp này đóng băng mụn cóc, làm chết mô và kích thích hệ miễn dịch phản ứng để loại bỏ virus.
- Đốt điện hoặc laser: Được áp dụng trong trường hợp mụn cóc cứng đầu, nhưng có thể để lại sẹo.
- Liệu pháp miễn dịch: Sử dụng thuốc bôi như imiquimod để kích thích hệ miễn dịch tiêu diệt virus
Cách điều trị sùi mào gà
Phương pháp điều trị duy nhất theo hướng dẫn của Bộ Y tế Việt Nam là: loại bỏ các tổn thương sùi mào gà trên bề mặt niêm mạc.
Phương pháp loại bỏ nốt sùi mào gà ở nam giới hiện có
- Sử dụng thuốc: Ở giai đoạn đầu, bác sĩ thường chỉ định thuốc bôi hoặc uống để làm giảm các nốt sùi. Các loại thuốc như imiquimod, podophyllotoxin giúp tăng cường khả năng miễn dịch và loại bỏ nốt sùi. Tuy nhiên, cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ để tránh tác dụng phụ.
- Liệu pháp nitơ lỏng: Sử dụng nitơ lỏng để làm đông lạnh và phá hủy mô sùi mào gà. Phương pháp này phù hợp cho các nốt sùi nhỏ và chưa phát triển nhiều.
- Dao mổ điện: Sử dụng dòng điện cao tần để đốt cháy và loại bỏ các nốt sùi. Đây là phương pháp được áp dụng khi nốt sùi đã phát triển lớn.
- Laser: Phương pháp sử dụng chùm tia laser cường độ cao để phá hủy các mô sùi, thường được chỉ định cho các nốt sùi lớn và khó điều trị bằng các phương pháp khác.
- ALA-PDT: Đây là phương pháp tiên tiến nhất hiện nay, sử dụng ánh sáng huỳnh quang để tạo ra phản ứng oxy hóa tiêu diệt nốt sùi mà không gây tổn thương các mô xung quanh.
Tuy nhiên, tỉ lệ tái nhiễm sùi mào gà sau khi thực hiện các phương pháp can thiệp như trên vẫn rất cao, nguyên nhân có thể do mức độ can thiệp đến sùi mào gà chưa đủ rộng, chưa đủ sâu, chưa chạm tới được lớp đáy của tế bào – nơi virus HPV ẩn trú và phát triển gây nên bệnh sùi mào gà.
Phương pháp điều trị sùi mào gà hiệu quả và dứt điểm hơn
Phác đồ điều trị mới giúp việc chữa trị sùi mào gà hiệu quả hơn, triệt để hơn, bằng cách cho bệnh nhân tự sử dụng tại nhà lọ xịt tăng đào thải HPV và dung dịch vệ sinh chuyên sâu, để tăng hệ miễn dịch tại chỗ cho bệnh nhân, nhanh chóng làm lành vết thương, ngăn chặn sự phát triển của virus HPV, ngăn ngừa tái nhiễm sùi mào gà.
Quá trình điều trị khuyến nghị vợ/chồng hoặc bạn tình cũng cần tham gia điều trị bằng cách sử dụng các sản phẩm vệ sinh chuyên sâu để ngăn chặn tình trạng lây chéo virus HPV và tái nhiễm sùi mào gà.
Xem thêm: Theo Báo Tiền Phong, Phác đồ điều trị sùi mào gà mới nhất của Bệnh viện Da liễu Trung ương
4. Cách phòng ngừa sùi mào gà
Phòng ngừa luôn là giải pháp tốt nhất để bảo vệ bản thân khỏi bệnh sùi mào gà. Nam giới cần tuân thủ các biện pháp sau:
- Quan hệ tình dục an toàn: Sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục để giảm nguy cơ lây nhiễm. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng bao cao su không thể bảo vệ hoàn toàn vì HPV có thể lây lan qua các vùng da không được che phủ. Nếu một trong hai người bị sùi mào gà, người còn lại cũng cần tham gia điều trị bằng cách sử dụng dung dịch vệ sinh chuyên sâu có công dụng ngăn ngừa điều kiện phát triển virus HPV, để ngăn chặn nguy cơ lây chéo HPV và hạn chế tái nhiễm sùi mào gà cho đối tác.
- Tránh quan hệ với nhiều đối tác: Quan hệ tình dục với nhiều người mà không biết rõ về tình trạng sức khỏe của họ là một trong những yếu tố chính làm tăng nguy cơ lây nhiễm HPV.
- Tiêm vắc xin phòng ngừa HPV: Vắc xin HPV giúp ngăn ngừa lây nhiễm các chủng HPV nguy cơ cao, bao gồm cả những loại gây ra sùi mào gà và ung thư.
- Kiểm tra sức khỏe định kỳ: Việc kiểm tra sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm các bệnh lây qua đường tình dục và có biện pháp can thiệp kịp thời.
- Giữ gìn vệ sinh cá nhân: Vệ sinh bộ phận sinh dục trước và sau khi quan hệ tình dục là cách đơn giản nhưng hiệu quả để ngăn ngừa nhiễm trùng. Nên vệ sinh bằng dung dịch vệ sinh chuyên sâu có công dụng kháng virus HPV.
5. Những câu hỏi thường gặp về sùi mào gà và mụn cóc
Mụn cóc và sùi mào gà có giống nhau không?
Không giống nhau. Cả hai đều do virus HPV gây ra, nhưng là các chủng khác nhau.
- Mụn cóc thường (ở tay, chân…) do HPV tuýp 1, 2, 4, 7.
- sùi mào gà (sùi mào gà) do HPV tuýp 6 và 11, lây qua đường tình dục.
Sùi mào gà có nguy hiểm không?
Sùi mào gà không gây ung thư trực tiếp, nhưng nếu không điều trị, có thể lan rộng, tái phát nhiều lần, ảnh hưởng đến tâm lý, sinh hoạt tình dục và gây tổn thương niêm mạc vùng kín. Ngoài ra, nếu đồng nhiễm HPV nguy cơ cao (như tuýp 16, 18) có thể tăng nguy cơ ung thư cổ tử cung, hậu môn, dương vật.
Sùi mào gà có lây không?
Có. Đây là một bệnh lây truyền qua đường tình dục rất phổ biến. Ngoài ra, còn có thể lây khi tiếp xúc da – da vùng sinh dục, quan hệ bằng miệng, hậu môn, hoặc dùng chung đồ dùng cá nhân.
Sùi mào gà có chữa khỏi được không?
Hiện chưa có thuốc đặc trị loại bỏ hoàn toàn virus HPV, nhưng có thể loại bỏ tổn thương sùi mào gà bằng đốt laser, áp lạnh, dao điện, xịt đào thải HPV… Nếu điều trị sớm, kết hợp chăm sóc miễn dịch tại chỗ tốt, khả năng tái phát sẽ giảm đáng kể.
Bạn có thể xin tư vấn về mụn cóc và sùi mào gà từ đội ngũ chuyên gia y tế hỗ trợ Cộng đồng HPV Việt Nam tại đây
