Virus HPV không chỉ ảnh hưởng đến nữ giới mà còn là mối nguy tiềm ẩn đối với sức khỏe nam giới. Tuy nhiên, trong khi phụ nữ được khuyến cáo xét nghiệm HPV định kỳ, thì nhiều người vẫn chưa biết: nam giới có thể xét nghiệm HPV hay không? Xét nghiệm như thế nào? Có đau không? Có cần thiết không? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn giải đáp toàn diện về các phương pháp xét nghiệm HPV dành cho nam giới, những ai nên làm, khi nào cần thực hiện và xét nghiệm ở đâu uy tín. Bài viết dưới đây sẽ được bác sĩ Dương Kim Luận tham vấn chi tiết.
1. Có cách xét nghiệm HPV ở nam giới không?
CÓ, tuy nhiên hiện tại chưa có phương pháp xét nghiệm hay tầm soát HPV nào được khuyến cáo áp dụng rộng rãi cho nam giới. Các phương pháp xét nghiệm HPV ở nam (như lấy mẫu từ dương vật, hậu môn, miệng) vẫn đang trong quá trình nghiên cứu và chưa đạt độ chính xác, hiệu quả cao để dùng làm công cụ sàng lọc đại trà.
CDC (Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ) không khuyến cáo xét nghiệm định kỳ HPV hay tầm soát các bệnh ung thư liên quan đến HPV như: Ung thư dương vật, ung thư hậu môn, ung thư hầu họng,…ở nam giới không có triệu chứng, vì không đủ bằng chứng về lợi ích của tầm soát sớm.
2. Khi nào nên xét nghiệm HPV ở nam giới?
Hiện chưa có khuyến cáo tầm soát HPV đại trà cho nam giới, nhưng một số trường hợp dưới đây nên xét nghiệm HPV khi có chỉ định từ bác sĩ:
- Có triệu chứng nghi ngờ nhiễm HPV: Nam giới xuất hiện mụn cóc sinh dục (sùi mào gà), tổn thương ở dương vật, hậu môn hoặc miệng nên đi khám để xác định có nhiễm HPV hay không.
- Quan hệ đồng giới, đặc biệt quan hệ hậu môN: Nam giới quan hệ đồng giới (MSM) có nguy cơ cao bị ung thư hậu môn do HPV. Một số trường hợp có thể được xét nghiệm HPV hậu môn nếu thuộc nhóm nguy cơ.
- Suy giảm miễn dịch (HIV, sau ghép tạng,…): Hệ miễn dịch yếu khiến khả năng đào thải HPV kém, dễ dẫn đến biến chứng nặng hơn, do đó cần theo dõi sát và cân nhắc xét nghiệm.
- Bạn tình nhiễm HPV nguy cơ cao: Nếu bạn tình mắc các chủng HPV nguy cơ cao (như HPV 16, 18), người nam nên được kiểm tra để đánh giá nguy cơ lây nhiễm và chủ động phòng ngừa.
3. Các phương pháp xét nghiệm HPV ở nam giới
Xét nghiệm HPV bằng mẫu ngoáy hậu môn
Đây là phương pháp phổ biến nhất cho nam giới quan hệ đồng giới (MSM), đặc biệt với người có quan hệ hậu môn tiếp nhận – nhóm có nguy cơ cao bị ung thư hậu môn do HPV.
- Cách thực hiện:
Bác sĩ sử dụng que lấy mẫu (swab) để thu tế bào từ niêm mạc hậu môn, tương tự như cách lấy mẫu Pap smear ở cổ tử cung nữ giới. Sau đó, mẫu được gửi đi xét nghiệm tìm DNA của virus HPV (thường bằng kỹ thuật PCR). - Chỉ định:
- MSM (men who have sex with men)
- Người sống chung với HIV
- Người có tổn thương hậu môn bất thường (ngứa, chảy máu, sùi…)
- Ưu điểm: Có thể phát hiện sớm HPV nguy cơ cao – nguyên nhân chính dẫn đến ung thư hậu môn.
- Hạn chế:
- Có thể gây khó chịu khi lấy mẫu.
- Không sàng lọc cho các vị trí khác ngoài hậu môn.
Xét nghiệm PCR HPV ở mô sinh dục
Dành cho các trường hợp có tổn thương nghi ngờ (mụn cóc, sùi mào gà) hoặc bạn tình nhiễm HPV nguy cơ cao.
- Cách thực hiện:
Lấy mẫu mô (tế bào) từ dương vật, bao quy đầu, bìu, hoặc niệu đạo – sau đó xét nghiệm PCR để xác định có mang virus HPV hay không, đồng thời xác định chủng virus (ví dụ HPV 16, 18, 6, 11…).
- Chỉ định:
- Nam giới có triệu chứng như sùi mào gà, mụn bất thường vùng sinh dục
- Người từng tiếp xúc tình dục với bạn tình nhiễm HPV nguy cơ cao
- Nam giới có tiền sử mắc STI (nhiễm trùng lây qua đường tình dục)
- Ưu điểm: Có thể định danh được chủng virus.
- Hạn chế:
- Độ nhạy không cao nếu không lấy mẫu đúng vị trí virus tồn tại.
- Hiện chưa có khuyến cáo dùng rộng rãi.
Sinh thiết tổn thương nghi ngờ (mụn cóc, sùi mào gà)
Nếu có sùi, u nhú ở bộ phận sinh dục, miệng hoặc hậu môn, bác sĩ có thể chỉ định sinh thiết để xác định loại tổn thương và tìm HPV.
- Cách thực hiện:
Dùng dao mổ nhỏ hoặc thiết bị cắt mô để lấy một phần nhỏ từ tổn thương, sau đó gửi đến phòng xét nghiệm để kiểm tra mô học và tìm DNA HPV. - Chỉ định:
- Sùi mào gà không điển hình
- Nghi ngờ tổn thương tiền ung thư
- Điều trị nhưng tổn thương tái phát nhiều lần
- Ưu điểm: Giúp xác định rõ bản chất của tổn thương.
- Hạn chế: Xâm lấn nhẹ, có thể gây chảy máu, cần theo dõi sau sinh thiết.
Soi dương vật và hậu môn bằng acid acetic 3–5% (ít sử dụng)
Đây là kỹ thuật hỗ trợ kiểm tra các tổn thương nhỏ do HPV gây ra. Acid acetic làm hiện rõ các tổn thương tế bào bị biến đổi, xuất hiện dưới dạng mảng trắng.
- Hạn chế: Phụ thuộc vào kinh nghiệm người khám, độ chính xác không cao, dễ dương tính giả.
4. Các cách phòng ngừa nhiễm HPV
Phòng ngừa vẫn là giải pháp hiệu quả nhất trong việc giảm nguy cơ nhiễm virus HPV. Dưới đây là một số biện pháp phòng ngừa hiệu quả:
- Tiêm phòng vaccine HPV: Đây là biện pháp hàng đầu giúp bảo vệ cơ thể khỏi các chủng HPV nguy cơ cao.
- Quan hệ tình dục an toàn: Sử dụng bao cao su giúp giảm nguy cơ lây nhiễm, dù không thể bảo vệ hoàn toàn. Cả vợ và chồng nên sử dụng dung dịch vệ sinh chuyên sâu để ngăn ngừa tình trạng lây chéo virus HPV.
- Giữ vệ sinh cá nhân: Đặc biệt là vệ sinh bộ phận sinh dục trước và sau khi quan hệ.
- Không sử dụng chung đồ dùng cá nhân: như khăn tắm, đồ lót…
- Duy trì lối sống lành mạnh: Ăn uống đủ dinh dưỡng, duy trì giấc ngủ đủ
- Kiểm tra sức khỏe định kỳ: Điều này giúp phát hiện sớm các bệnh lý liên quan đến HPV và có biện pháp can thiệp kịp thời.
Bạn có thể xin tư vấn về cách phòng ngừa HPV với đội ngũ chuyên gia y tế hỗ trợ Cộng đồng HPV Việt Nam tại đây:…..
5. Các câu hỏi thường gặp khác về xét nghiệm ở nam giới
Xét nghiệm HPV ở nam giới bao nhiêu tiền?
Chi phí xét nghiệm HPV cho nam giới dao động từ 600.000 – 1.500.000 VNĐ tùy vào cơ sở y tế và loại xét nghiệm thực hiện:
- Xét nghiệm PCR HPV định danh chủng virus: 900.000 – 1.200.000 VNĐ
- Xét nghiệm HPV hậu môn (ngoáy hậu môn): khoảng 1.000.000 – 1.500.000 VNĐ
- Sinh thiết tổn thương (sùi mào gà,…): khoảng 1.000.000 – 2.000.000 VNĐ tùy vị trí và mức độ tổn thương
- Soi tổn thương bằng acid acetic: khoảng 300.000 – 500.000 VNĐ (ít cơ sở thực hiện)
💡 Lưu ý: Giá có thể thay đổi tùy bệnh viện công – tư, tỉnh thành và có bao gồm tư vấn chuyên khoa hay không.
Xét nghiệm HPV nam giới ở đâu?
- Hà Nội: Bệnh viện Da liễu Trung ương, Bệnh viện Bạch Mai – Khoa Da liễu hoặc Nam học, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, Phòng khám đa khoa Medlatec, Đa khoa Thu Cúc, Vinmec, Tâm Anh.
- TP.HCM: Bệnh viện Da liễu TP.HCM, Bệnh viện Bình Dân – Khoa Nam học, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM (ĐHYD), Hệ thống phòng khám Hoàn Mỹ, Hòa Hảo, Vinmec, Tâm Anh.
