Từ tháng 5/2024, Bộ Y tế đã chính thức mở rộng đối tượng tiêm vắc xin HPV cho cả nam và nữ từ 27 đến 45 tuổi. Đây là cơ hội quan trọng để người trưởng thành – đặc biệt là phụ nữ tuổi 40 – phòng ngừa ung thư cổ tử cung và các bệnh liên quan đến HPV.
Vậy tiêm ở tuổi 40 có còn hiệu quả? Đang nhiễm HPV có tiêm được không? Cần chuẩn bị gì trước và sau tiêm? Bài viết này sẽ giải đáp những thắc mắc phổ biến giúp bạn hiểu rõ và yên tâm hơn khi quyết định tiêm phòng.
1. 40 tuổi có tiêm phòng HPV được không?
Có thể và nên tiêm.
Ngày 09/05/2024, Bộ Y tế Việt Nam đã chính thức phê duyệt việc mở rộng đối tượng tiêm vắc xin HPV, bao gồm cả nam và nữ từ 27 đến 45 tuổi. Quyết định này đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong chính sách tiêm chủng, trước đây chỉ giới hạn đối tượng từ 9 đến 26 tuổi.
Theo thông tin từ Cục Quản lý Dược – Bộ Y tế, việc mở rộng chỉ định đã được Hội đồng tư vấn đánh giá và thông qua, dựa trên các dữ liệu khoa học về hiệu quả và tính an toàn của vắc xin ở nhóm tuổi từ 27 đến 45.
Đặc biệt, người trong độ tuổi này không cần phải tham vấn y khoa trước khi tiêm, trừ khi có vấn đề sức khỏe đặc biệt.
Tóm lại, phụ nữ 40 tuổi hoàn toàn có thể tiêm vắc xin HPV để bảo vệ sức khỏe lâu dài – đặc biệt là phòng ngừa các bệnh lý như ung thư cổ tử cung, ung thư âm đạo, hậu môn và mụn cóc sinh dục.
2. Những câu hỏi thường gặp khi tiêm HPV ở tuổi 40
Tiêm HPV ở tuổi 40 có kém hiệu quả hơn so với tiêm sớm?
Hiệu quả phòng ngừa sẽ thấp hơn nếu người tiêm đã từng tiếp xúc với virus HPV. Tuy nhiên, vẫn có lợi ích, đặc biệt nếu chưa từng nhiễm hoặc chỉ nhiễm một vài chủng. Vắc xin giúp phòng ngừa các chủng HPV có nguy cơ cao gây ung thư cổ tử cung, âm hộ, âm đạo và hậu môn.
Nên tiêm loại vắc xin HPV nào ở độ tuổi 40?
Hiện nay, vắc xin HPV được khuyến nghị cho người trên 26 tuổi là Gardasil 9 – bảo vệ chống lại 9 chủng HPV, bao gồm cả các chủng có nguy cơ gây ung thư cao (16, 18, 31, 33, 45, 52, 58) và gây mụn cóc sinh dục (6, 11).
Phác đồ tiêm HPV
Dành cho người từ 9 đến dưới 15 tuổi
Phác đồ 2 mũi
- Mũi 1: Lần tiêm đầu tiên.
- Mũi 2: Cách mũi 1 từ 6 đến 12 tháng.
- Nếu mũi 2 tiêm dưới 5 tháng sau mũi 1, cần tiêm thêm mũi thứ 3. Vì mũi thứ 2 được tiêm quá sớm (ít hơn 5 tháng sau mũi 1), thì hiệu quả bảo vệ không đạt được tối ưu. Trong trường hợp này, để bù lại, vắc xin cần phải được tiêm mũi thứ 3 ít nhất 3 tháng sau mũi thứ 2 để bảo vệ đầy đủ.
Dành cho người từ 15 đến 45 tuổi
Phác đồ 3 mũi:
- Mũi 1: Lần tiêm đầu tiên.
- Mũi 2: Cách mũi 1 ít nhất 2 tháng.
- Mũi 3: Cách mũi 2 ít nhất 4 tháng.
Phác đồ tiêm nhanh:
- Mũi 1: Lần tiêm đầu tiên.
- Mũi 2: Cách mũi 1 ít nhất 1 tháng.
- Mũi 3: Cách mũi 2 ít nhất 3 tháng.
Đang bị nhiễm HPV có tiêm phòng được không?
Đang nhiễm HPV vẫn có thể tiêm vắc xin. Mặc dù vắc xin HPV không có tác dụng điều trị virus đã nhiễm, nhưng vẫn giúp phòng ngừa các chủng HPV khác mà người bệnh chưa mắc phải. Ví dụ, nếu bạn đã nhiễm HPV tuýp 16, thì tiêm vắc xin vẫn có thể bảo vệ bạn khỏi các chủng nguy cơ cao khác như 18, 31, 33… Do đó, việc tiêm vắc xin trong trường hợp đã nhiễm một hoặc vài chủng HPV vẫn có ý nghĩa phòng ngừa trong tương lai.
Tuy nhiên, nếu bạn đang có biểu hiện bệnh lý rõ ràng do HPV gây ra (như tổn thương cổ tử cung, sùi mào gà…), nên điều trị ổn định trước khi tiêm để đảm bảo an toàn và hiệu quả. Trong trường hợp chỉ phát hiện nhiễm HPV qua xét nghiệm, không có triệu chứng gì nghiêm trọng, bạn vẫn có thể tiêm vắc xin bình thường. Hiện tại, không bắt buộc phải xét nghiệm HPV trước khi tiêm, trừ khi có yêu cầu từ bác sĩ.
Tóm lại, người đang nhiễm vẫn có thể tiêm để được bảo vệ thêm khỏi các chủng HPV khác.
Đến tháng có tiêm HPV được không?
Hoàn toàn được. Kinh nguyệt không ảnh hưởng đến việc tiêm phòng HPV. Tuy nhiên, nếu cơ thể mệt mỏi, bạn có thể dời lịch để đảm bảo cảm thấy thoải mái hơn khi tiêm.
Tiêm HPV có tác dụng phụ gì không?
Tác dụng phụ thường nhẹ và tự hết sau vài ngày:
- Đau, sưng, đỏ tại chỗ tiêm
- Sốt nhẹ
- Mệt mỏi, đau đầu
- Buồn nôn
Rất hiếm khi xảy ra dị ứng nặng. Nếu có tiền sử dị ứng vắc xin, bạn nên thông báo trước với bác sĩ.
Tiêm HPV có cần tiêm nhắc lại không?
Hiện tại, nếu đã tiêm đủ 3 mũi theo đúng phác đồ, không cần tiêm nhắc lại. Khả năng miễn dịch được ghi nhận là kéo dài ít nhất 10 năm, và có thể lâu hơn nữa.
Bạn có thể xin tư vấn về độ tuổi tiêm vắc xin HPV với đội ngũ chuyên gia y tế từ đội ngũ chuyên gia y tế hỗ trợ Cộng đồng HPV Việt Nam tại đây
3. Các cách phòng ngừa HPV hiệu quả khác ở tuổi 40
Tiêm vắc xin HPV ở tuổi 40 có hiệu quả thấp hơn so với các độ tuổi trước đó. Tuy nhiên, phụ nữ ở độ tuổi 40 có thể phòng ngừa HPV bằng các cách khác, bao gồm:
- Kiểm tra sức khỏe định kỳ: Điều này giúp phát hiện sớm các bệnh lý liên quan đến HPV và có biện pháp can thiệp kịp thời.
- Quan hệ tình dục an toàn: Sử dụng bao cao su giúp giảm nguy cơ lây nhiễm, dù không thể bảo vệ hoàn toàn. Cả vợ và chồng nên sử dụng dung dịch vệ sinh chuyên sâu để ngăn ngừa tình trạng lây chéo virus HPV.
- Giữ vệ sinh cá nhân: Đặc biệt là vệ sinh bộ phận sinh dục trước và sau khi quan hệ.
- Không sử dụng chung đồ dùng cá nhân: như khăn tắm, đồ lót…
- Duy trì lối sống lành mạnh: ăn uống đủ dinh dưỡng, duy trì giấc ngủ đủ
Như vậy, trong trường hợp bị nhiễm HPV phụ nữ tuổi 40 cũng không nên quá lo lắng. Cơ thể vẫn có khả năng tự đào thải virus, đặc biệt nếu duy trì lối sống lành mạnh, tăng cường miễn dịch và theo dõi sức khỏe định kỳ.
Bạn có thể xin tư vấn về cách phòng ngừa HPV với đội ngũ chuyên gia y tế từ đội ngũ chuyên gia y tế hỗ trợ Cộng đồng HPV Việt Nam tại đây
4. Những lưu ý khi tiêm HPV
Trước khi tiêm HPV
- Không cần nhịn ăn: Bạn có thể ăn uống bình thường trước khi tiêm.
- Thông báo cho bác sĩ nếu bạn đang mang thai hoặc đang điều trị bệnh lý nào đó: HPV vaccine không được khuyến cáo cho phụ nữ đang mang thai do thiếu dữ liệu an toàn đầy đủ. Nếu bạn đang điều trị bệnh lý nghiêm trọng hoặc có hệ miễn dịch suy giảm, hãy thảo luận với bác sĩ trước khi tiêm.
- Chuẩn bị tâm lý thoải mái: Giữ tâm trạng thư giãn giúp giảm nguy cơ phản ứng căng thẳng sau tiêm, chẳng hạn như ngất xỉu.
Trong khi tiêm HPV
-
Tiêm ở bắp tay, quá trình tiêm nhanh chóng: Vắc xin HPV thường được tiêm vào cơ bắp, thường là vùng bắp tay.
-
Theo dõi vài phút sau tiêm để đảm bảo không có phản ứng dị ứng tức thì: Sau khi tiêm, bạn nên ngồi hoặc nằm nghỉ ít nhất 15 phút để theo dõi phản ứng và phòng ngừa ngất xỉu.
Sau khi tiêm HPV
- Tránh vận động mạnh cánh tay vừa tiêm trong 24 giờ: Hạn chế hoạt động mạnh ở cánh tay tiêm để giảm đau và sưng.
- Uống nhiều nước, nghỉ ngơi nếu thấy mệt: Một số người có thể cảm thấy mệt mỏi sau khi tiêm; nghỉ ngơi và uống đủ nước sẽ giúp cơ thể hồi phục.
- Theo dõi dấu hiệu bất thường và báo bác sĩ nếu cần: Nếu xuất hiện các triệu chứng nghiêm trọng như sốt cao, phát ban, hoặc khó thở, hãy liên hệ với cơ sở y tế ngay lập tức.
Bạn có thể xin tư vấn về độ tuổi tiêm vắc xin HPV với đội ngũ chuyên gia y tế từ đội ngũ chuyên gia y tế hỗ trợ Cộng đồng HPV Việt Nam tại đây
